Wetlands spelen een cruciale rol in onze waterhuishouding en biodiversiteit. Toch staan ze onder druk, in Vlaanderen en ver daarbuiten. Met haar kerstactie op sociale media wil LCL die realiteit tastbaar maken. Elke gedeelde campagnepost ondersteunt de bescherming van wetlands via Join For Water. Een deel van de opbrengst versterkt bovendien het beheer van de Assels in Gent door Natuurpunt. Voor dit artikel spraken we met Kim Vercruysse, coördinator programmawerking bij Join For Water, en met Ward Stulens, vrijwilliger en conservator bij Natuurpunt.
Wie ooit door de Assels bij Gent wandelde, herkent het meteen: een landschap dat leeft op de grens van land en water. Dit drasland overstroomt, trekt zich weer terug, en verandert telkens van gedaante. Toen er opnieuw grutto’s opdoken, leek dat even een goed nieuwsbericht. “Dat zijn indicatorsoorten,” vertelt Ward. “Als zij terugkomen, hoop je dat het ecosysteem weer ademt.” Vandaag zijn ze alweer verdwenen, vooral door een gebrek aan insecten, hun voedsel. Het toont hoe kwetsbaar wetlands zijn.
Die kwetsbaarheid duikt ook op in wetlands duizenden kilometers verderop, bijvoorbeeld in Fort Portal, Oeganda. Waar het beschermen van draslanden in Vlaanderen om herstel draait, ligt de focus in Oeganda vooral op behoud. Join For Water is er actief, een Gentse organisatie die water en waterdragende natuur beschermt in landen waar de druk op ecosystemen sterk toeneemt.
Join For Water startte in de jaren ‘70 als Protos, een groep ingenieurs die waterputten en sanitaire infrastructuur bouwde in landen met beperkte toegang tot drinkwater. Vandaag werkt de organisatie vanuit Gent, met kantoren in Afrika en Zuid-Amerika, aan iets veel breders: “We vertrekken vanuit het recht op water, vandaag en in de toekomst,” vertelt Kim.
In België focust de organisatie op sensibilisering. Ze informeren het brede publiek over de watervoetafdruk en de rol van water in de wereld. Ze richten zich ook op jongeren, onder andere via een scholenwerking. In het buitenland brengen ze hun missie in de praktijk via projecten die de toegang tot water verbeteren en waterdragende natuur beschermen.
Dat tweespoor in hun werking is belangrijk. “Je kan een waterput bouwen,” zegt Kim, “maar als de bron opdroogt omdat het gebied niet beschermd is, dan is de toegang tot water niet gegarandeerd. Daarom werken we even hard aan natuurbehoud, sensibilisering, kennisoverdracht als aan infrastructuur.” En dat doen ze niet alleen. “Onze rol is het samenbrengen van de juiste actoren: lokale organisaties, burgers, overheden. Wij faciliteren, adviseren en bouwen kennis op, zodat oplossingen duurzaam blijven werken.”
“Wij faciliteren, adviseren en bouwen kennis op, zodat oplossingen duurzaam blijven werken.”
In Vlaanderen gaat veel aandacht naar herstel. In de Assels duurde het jaren voor het ecosysteem opnieuw veerkracht toonde. Vrijwilligers, onderzoekers en beheerders volgden samen met Natuurpunt de veranderingen nauw op: insectenpopulaties die terugkeerden, zeldzame vogels die zich opnieuw lieten zien, water dat langer in de bodem bleef.
In Oeganda is het spanningsveld anders. Wetlands zijn er nog relatief intact, maar staan zwaar onder druk door verstedelijking en de nood aan landbouwgrond. “Het is veel efficiënter om er te behouden wat er is dan om te restaureren,” zegt Kim. “Daarom zetten we in Oeganda sterk in op bescherming.” Dat gebeurt onder meer door wetlands af te bakenen met herkenbare pilaren die zichtbaar maken wat wettelijk beschermd is. “Dat lijkt simpel, maar het maakt alles duidelijker voor landbouwers, burgers en lokale autoriteiten.” Tegelijk zoekt Join For Water met landbouwers naar werkbare alternatieven, zodat bescherming niet gelijkstaat aan verlies van bestaanszekerheid.
Het contrast tussen “hier herstellen” en “daar behouden” toont hoe waardevol samenwerking tussen Vlaamse en internationale actoren is. Beide regio’s worstelen met gelijkaardige thema’s: waterdruk, dalende biodiversiteit, intensief landgebruik en klimaatverandering. “Het is ook zo dat klimaatverandering zeer acuut begint te worden,” zegt Ward. “Dat versnelt de veranderingen en dat is echt wel een groot probleem voor wetlands. Je hebt bijna geen tussenvarianten meer: je hebt alleen nog maar kletsnat of kurkdroog.”
Join For Water en Natuurpunt zetten samen de actie ‘Move For Water’ op, om wetlands te beschermen in de Assels bij Gent en in Fort Portal, Oeganda. De samenwerking tussen beide organisaties is logisch. Ze delen een gelijkaardige manier van werken: gedragen beheer, vrijwilligers betrekken, kennis delen en ecosystemen begrijpen op lange termijn.
“Natuurpunt werkt heel veel samen met vrijwilligers, burgers en verschillende actoren om natuurgebieden duurzaam te beschermen. Dat is ook waar wij op inzetten in onze projecten, alleen in andere landen. Uiteindelijk hebben ecosystemen wereldwijd een impact op de globale watercyclus. Door die link te maken, wordt ons verhaal completer,” vertelt Kim.
“Uiteindelijk hebben ecosystemen wereldwijd een impact op de globale watercyclus. Door die link te maken, wordt ons verhaal completer”
Internationale samenwerking en natuurprojecten staan wereldwijd onder druk. Overheden investeren minder, terwijl de nood net toeneemt. Partnerschappen met bedrijven worden daarom steeds belangrijker voor Join For Water. Niet als eenmalige sponsoring, maar als langdurige relaties waarin beide partijen elkaar versterken. Een eerste samenwerking, waarbij LCL de actie ‘Move For Water’ ondersteunt, past perfect binnen die aanpak. Het bedrijf is lokaal verankerd, werkt met internationale partners en plaatst duurzaamheid centraal in haar strategie. Ook water maakt deel uit van die maatschappelijke betrokkenheid.
De datacenters van LCL worden gekoeld via een gesloten watercircuit. Daardoor wordt er geen stadswater verbruikt voor de koeling en telt het bedrijf een waterverbruik dat over haar vijf sites heen amper twee huishoudens evenaart. Toch wordt water opgenomen als materieel thema in de Double Materiality Assessment (DMA). Die transparantie toont dat efficiënt waterbeheer in de sector haalbaar is. Het uitgangspunt is eenvoudig: water is belangrijk voor LCL omdat het belangrijk is voor de planeet en voor de samenleving. Vanuit die logica sluit de samenwerking met Join For Water vanzelf aan.
Tijdens de kerstperiode koppelt LCL haar sociale mediacampagne rechtstreeks aan de missie van Join For Water. Voor elke share van de campagne beschermt Join For Water één vierkante meter wetland. 10% van de opbrengst gaat naar het beheer van de Assels door Natuurpunt, zodat lokale natuurprojecten mee versterkt worden. Geen abstract cijfer, maar een oppervlakte die je kan voorstellen: tien shares leveren al een stuk natuur op ter grootte van een kleine vergaderzaal. Wie wil bijdragen, kan de campagne eenvoudig delen via onze sociale media.
Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang maandelijks nieuws over LCL, onze innovaties, onze diensten, onze events
