Kankeronderzoek gebeurt vaak op geruime afstand van de patiënt, in een universitair labo. In het Ziekenhuis aan de Stroom (ZAS) in Antwerpen doen ze het anders. Daar vindt het onderzoek plaats binnen de muren van het ziekenhuis zelf, dicht bij de dagelijkse praktijk en bij de patiënt.
Dr. Peter Vermeulen, afdelingshoofd binnen het Oncologisch Centrum Antwerpen (ZAS), en Bea Van Valkenburg, onderneemster en drijvende kracht achter KOZAS vzw, geven een inkijk in hoe dat werkt en waar die nabijheid het verschil maakt.
Bea Van Valkenburg: “KOZAS staat voor Kankeronderzoek aan de Stroom, een vzw die opgericht is om oncologisch onderzoek binnen ZAS te ondersteunen. We verzamelen middelen zodat het onderzoek hier, in het ziekenhuis kan worden gevoerd.”
Peter Vermeulen: “We hebben niet alleen een groot oncologisch centrum, maar ook een klinische onderzoeksunit en een preklinisch labo. KOZAS vzw helpt om die werking mee mogelijk te maken.”
Peter: “Wat ZAS onderscheidt, is dat het onderzoek niet op afstand gebeurt, maar geïntegreerd is in de dagelijkse ziekenhuiswerking. Stalen van patiënten kunnen we meteen verwerken en analyseren. Die snelheid is cruciaal. We zeggen soms zelfs: het is bijna onethisch om hier geen onderzoek mee te doen.
Daarnaast proberen we het onderzoek ook figuurlijk zo dicht mogelijk bij de mensen te organiseren. Via het Overlegorgaan Oncologische Research (OOR!) betrekken we patiënten al van bij de start. Daar heb ik Bea leren kennen.”
Bea: “Inderdaad. Ik heb zelf borstkanker en ben hier al een hele tijd in behandeling. Als patiënt voel je die nabijheid ook. Ik nam deel aan een klinische studie en kreeg via OOR! een inkijk in hoe onderzoek werkt. Vanop de eerste rij zie je daar hoeveel kennis er is, maar ook hoe afhankelijk dat allemaal is van middelen.
Met mijn achtergrond in het bedrijfsleven wilde ik iets terugdoen. Ik heb ervaring met het mobiliseren van mensen en middelen en heb een groot netwerk in het Antwerpse. Dat bleek hier een meerwaarde, en zo is KOZAS vzw ontstaan.”
Peter: “Wij focussen op levermetastasen, dus uitzaaiingen in de lever. Dat lijkt misschien een niche, maar levermetastasen komen voor bij verschillende kankers, zoals darmkanker, borstkanker en huidkanker. Wat we zien, is dat die uitzaaiingen zich niet allemaal op dezelfde manier gedragen. Sommige groeipatronen zijn veel agressiever dan andere, en vandaag begrijpen we nog niet volledig waarom. Daar proberen wij op celniveau antwoorden op te vinden.”
Peter: “Onderzoek gebeurt vandaag niet meer op een eiland. Wij werken voortdurend samen met nationale en internationale partners. We hebben bijvoorbeeld mee het Liver Metastasis Research Network uitgebouwd, een internationaal netwerk rond leveruitzaaiingen. We delen er resultaten, bouwen voort op elkaars inzichten en bundelen expertise. Dat is voor ons de enige manier om echt vooruitgang te boeken.”
Bea: “Ook buiten de medische wereld is betrokkenheid belangrijk. Mensen en bedrijven willen vaak bijdragen, maar begrijpen niet altijd wat hier nu juist gebeurt. Dat is precies wat we met de vzw doen: het onderzoek zichtbaar en begrijpelijk maken, zodat meer mensen er zich mee verbonden voelen.”
Peter: “Niet van vandaag op morgen. Wat wij hier doen is preklinisch onderzoek, de fase die voorafgaat aan klinische studies. Het begint in het labo, gaat dan via bijkomende modellen en pas later naar studies bij patiënten. Dat proces duurt jaren. Maar als we op celniveau beter begrijpen hoe tumoren groeien en communiceren, kan dat op termijn betekenen dat een patiënt een zware therapie kan vermijden, of net sneller de juiste behandeling krijgt.”
Bea: “Het is een lang proces, en niet altijd zichtbaar. Maar alles begint hier. Zonder onderzoek is er geen vooruitgang.”
Schrijf je in op onze nieuwsbrief en ontvang maandelijks nieuws over LCL, onze innovaties, onze diensten, onze events
